ಜಾತೀಯತೆಗೆ ಬುದ್ಧ ಪರಿಹಾರ: ದೇವದಾಸ್:ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಬೌದ್ಧ ಸಮಾವೇಶ

13/06/2011

ಹಾಸನ, ಜೂ.12: ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಅವನ ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ ಎಂದು ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮತಿಯ ರಾಜ್ಯ ಸಂಘಟನಾ ಸಂಚಾಲಕ ಎಂ.ದೇವದಾಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಸನದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 2550ನೆ ಬುದ್ಧ ಜಯಂತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಬೌದ್ಧ ಸಮಾವೇಶ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಬುದ್ಧನ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಪರಿಪಾಲನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದರು.

ಹಾಸನದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ರವಿವಾರ ನಡೆದ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 2550ನೆ ಬುದ್ಧ ಜಯಂತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಬೌದ್ಧ ಸಮಾವೇಶ ಉದ್ಘಾಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಣ್ಯರು.

ಹಾಸನದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ರವಿವಾರ ನಡೆದ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 2550ನೆ ಬುದ್ಧ ಜಯಂತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಬೌದ್ಧ ಸಮಾವೇಶ ಉದ್ಘಾಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಣ್ಯರು. ಇಂದಿನ ಜಾತೀಯತೆ, ಅಸ್ಪಶತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗುಗಳಿಗೆ ಬುದ್ಧ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ದೇವದಾಸ್ ನುಡಿದರು.ದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಂಡವಾಡುತ್ತಿರುವ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬೀಗಿಳಿದು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಬುದ್ಧನ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಲಿಸಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಅಣ್ಣಾ ಹಝಾರೆ ಮತ್ತು ಬಾಬಾ ರಾಮ್‌ದೇವ್ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಉದ್ಬವಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದವರು ಹೇಳಿದರು. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ನೆಮ್ಮದಿ ಅತಿಮುಖ್ಯ. ಬುದ್ಧನ ತತ್ತ್ವಾದರ್ಶ ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ದೇವದಾಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು. ಬೌದ್ಧ ಗುರು ಬೋದಿದತ್ತ ಬಂತೇಜಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ತತ್ತ್ವಾದರ್ಶಗಳು ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾಗಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಸಂವಿಧಾನಶಿಲ್ಪಿ ಡಾ.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರು ದಲಿತ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಬುದ್ಧತ್ವದೆಡೆಗೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದರು. ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಬೌದ್ಧ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ದಲಿತ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

http://vbnewsonline.com/MainNews/57321/
Advertisements

ಬೌದ್ಧರ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇದೇನಿದು ತಲ್ಲಣ

02/12/2010
ಪಿ.ಜಿ.ವಿಜು
ಚೀನಾ ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳದೇ ಕಾರುಬಾರು. ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ತುಚ್ಛೀಕರಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ನಿಕಟವಾಗಿರುವ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 90ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಾವಲಂಬಿಗಳು. ಬರ್ಮೀಯರಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಚಿಂತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಸರಳತೆ, ಸಜ್ಜನಶೀಲತೆ ಮೈಗೂಡಿದೆ. ಇಂತಹ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳದೇ ಕಾರುಬಾರು. ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ತುಚ್ಛೀಕರಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ವಿರುದ್ಧ ನಿನ್ನೆ (ಶುಕ್ರವಾರ)ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಖಂಡಿಸುವ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಭಾರತ ಅದರಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಿತು. ಭಾರತವು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಪರ ನಿಲ್ಲಲು
ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾದರೂ ಏಕೆ ?

ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಆ ನೆಲದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ತಾವು ಬರೆದ ‘ಏಕತೆಯ ಭಂಗ’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ‘ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳ ನಡುವಣ ಏಕತೆಗಿಂತ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ನಡುವಣ ಏಕತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು.ಮ್ಯಾನ್ಮಾರನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದಾಗ ವಿರೋಧಿಸದವರು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ,ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವೆನಿಸುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಿಡಿ ಕಾರುವುದೇಕೆ?’ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು.ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಭಾರತದ ಜತೆಗೇ ಹೆಚ್ಚು ಆವಿನಾಭಾವತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜತೆಗೆ ಬೆರೆತುಕೊಂಡೇ ಬಂದ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ 90ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಬೌದ್ಧರೇ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನೋಡುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ.

ರಾಜಧಾನಿ ಯಾಂಗೂನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬಂಗಾರಲೇಪಿತ ಶೈಡಗೋನ್ ಪಗೋಡವಂತೂ ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜಕೀಯ ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಎರಡೂವರೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾಂಗೂನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇಬ್ಬರು ವರ್ತಕರು ಈಗಿನ ಬಿಹಾರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ, ಬೌದ್ಧ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಬುದ್ಧನ ಎಂಟು ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ವಾಪಸಾದರು. ಅವರೇ ಕಟ್ಟಿದ ಶೈಡಗೋನ್ ಪಗೋಡದ ಸುತ್ತಲೂ ಯಾಂಗೂನ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಇದಾಗಿ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಬೌದ್ಧಬಿಕ್ಷುಗಳ ತಂಡವನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆಗಿನ ಬಾಗನ್ ಅರಸರು ಬೌದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ದಾದ್ಯಂತ ಬೌದ್ಧಬಿಕ್ಷುಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಜನ ಬೌದ್ಧ ವಿಚಾರಧಾರೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ರಾಜಕಾರಣ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಬೌದ್ಧ ಪ್ರಭಾವವೇ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಆಂಗ್ ಸಾನ್ ಸೂಕಿಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಕ್ತ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ರಾಜಕಾರಣ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.ಸೂಕಿ ಮೇಲೆ ಬೌದ್ಧ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಭಾವವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷಣವನ್ನು ಶೈಡಗೋನ್ ಪಗೋಡದ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಇವರ ತಂದೆ ಆಂಗ್‌ಸಾನ್ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಿಂದಲೂ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಾಲ್ಕಿತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನೇನು ಆಂಗ್‌ಸಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆಯಲಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರ ಕಗ್ಗೊಲೆ ನಡೆಯಿತು.ಆಂಗ್‌ಸಾನ್ ಅಪ್ಪಟ ಬೌದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಶೈಡಗೋನ್ ಪಗೋಡದ ಆವರಣದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಭಾಷಣಗಳು ಆ ನಾಡಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಯ ಹೊಳೆ ಹರಿಸಿದ್ದವು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ದಾದ್ಯಂತ 1936ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಶೈಡಗೋನ್ ಪಗೋಡದಲ್ಲಿಯೇ ಚಾಲನೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಅಂದು ಆಂಗ್‌ಸಾನ್ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹೋರಾಟ ಬ್ರಿಟಿಷರ ತೊಳ್ಳೆ ನಡುಗಿಸಿತ್ತು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ನಿರಂತರ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆಯೇ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಮಸುಕಾಗತೊಡಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ತನ್ನ ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನಿಳಿಸಿ ಮುಗಿಲೆತ್ತರ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತ್ತು. ಆ 250 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ಪಾಗಾನ್ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪಗೋಡಗಳು, ಸ್ತೂಪಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಮಂಗೋಲರ ದಾಳಿಯಿಂದ ಬೌದ್ಧರು ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದರಾದರೂ, ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಾನ್, ಟೊಂಗೊ, ಕೊನ್‌ಬಾಗ್ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳು ಐದು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದವು. ಆಗ ಬೌದ್ಧರು ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡರು. ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಅರಸರು ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದೇ ಇತ್ತು.

ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮೊದಲಿಗೆ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟು, ನಿರಂತರ ಕದನ ನಡೆಸಿ 1885ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮೇಲಂತೂ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರ್ಮಿಯರ ಸಂಬಂಧ ಹೆಚ್ಚಿತು. 1948ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.

ಹೀಗೆ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ವತಂತ್ರಪೂರ್ವದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿದರೆ, ಭಾರತ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಾಗಿಬಂದಿದೆ.ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಂದು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪ ತಂದರಲ್ಲದೆ, ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಏಳು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಕ್ಕಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇಶವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲರು ಬೌದ್ಧರ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಧೈರ್ಯ ತೋರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಷನರಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿತು.ಆಗ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಬೌದ್ಧರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಭುಗಿಲಾಯಿತು. ಆಗ ಹುಟ್ಟು ಪಡೆದ ‘ಯಂಗ್‌ಮೆನ್ಸ್ ಬುದ್ದಿಸ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್’ ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಸತತ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆಗಿನ ಅಗ್ರನಾಯಕ, ಹೋರಾಟಗಾರ ಆಂಗ್‌ಸಾನ್ ಕೊಲೆಯಾದುದರಿಂದ ಯುನು ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಇವರು ಯಾಂಗೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬೌದ್ಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಬೌದ್ಧರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಚಿವಾಲಯ ರಚಿಸಿದರು. ಮೂಲತಃ ಬೌದ್ಧಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೇ ಆಗಿದ್ದ ಯುನು ಮೇಲೆ ಬರ್ಮೀಯರು ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಾದರೂ, ಯುನು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವೈಫಲ್ಯ ಕಂಡರು.

ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಚೀನಾ ಅರಸರು ಹಲವು ಸಲ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮೇಲೆ ವಿಫಲ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಚೀನಾದ ಒಂದು ಕಣ್ಣು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮೇಲೆ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಯುನು ಐವತ್ತರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೊಡನೆ, ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಬೆಟ್ಟಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಚಿನ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಚೀನಾ ಎತ್ತಿಕಟ್ಟಿತು. ಚೀನಾ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಂದಿ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಕಚಿನ್‌ಗಳ ಕೈಗೆ ಚೀನಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಬಂದವು.ಇವರ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜರ್ಜರಿತಗೊಂಡ ಯುನು ಸರ್ಕಾರ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಸೇನಾ ನೆರವು ಪಡೆಯಿತು.

ಇದರ ಲಾಭ ಪಡೆದ ಜನರಲ್ ನೆವಿನ್ 1962ರಲ್ಲಿ ಸೇನಾಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆಸಿ ತಾವೇ ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದರು.ನೆವಿನ್ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಬರಾಮ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ, ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು ಚೀನಾ ಮೂಲದವರೆಂದೇ (ಚೀನಿ ಬರ್ಮೀಯ) ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸಮಾಜವಾದಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರಾದರೂ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿಸಿದರು.

ಇವತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಚೀನಿ ಬರ್ಮೀಯ’ ಸಮುದಾಯ ಶೇ 3ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೋಡಲು ಬರ್ಮೀಯರಂತೆ ಕಾಣುವ ಇವರು ಬರ್ಮೀ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 1990ರ ನಂತರವಂತೂ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಉತ್ತರದ ಚೀನಾ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸಹಸ್ರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಇವತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಹಣಕಾಸು, ವಾಣಿಜ್ಯ ವಹಿವಾಟುಗಳೆಲ್ಲಾ ಈ ಸಮುದಾಯದವರ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.ಈ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರೇ ಆಗಿದ್ದು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೊರಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಗಾಗಿ ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಜನಾಂದೋಲನ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕಗೊಂಡಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಚಳವಳಿ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಡತೊಡಗಿತು.ಆಗ ಸೇನೆ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಹತ್ಯೆಗೈಯಿತು. ಆಗಲೇ ಸೂಕಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ನೆವಿನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. 1988ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆವಿನ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ‘ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು, ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂಡಳಿ’ (ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಒಆರ್‌ಸಿ) ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಶ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಇವರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ಮೂರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

1990ರವರೆಗೆ ‘ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾನೂನು’ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. 90ರಲ್ಲಿ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಗುಂಪು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಿತು.ಆಗ ಸೂಕಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಎಲ್‌ಡಿ ಪಕ್ಷ ನಿಚ್ಚಳ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸಿತು. ಆದರೆ ಜನರ ತೀರ್ಪನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಸೇನಾಡಳಿತ ಸೂಕಿಯನ್ನು ಗೃಹಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಿತು. ಸೇನಾಡಳಿತಗಾರರು 1997ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನ ಹೆಸರನ್ನು ‘ರಾಜ್ಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ’ (ಎಸ್‌ಪಿಡಿಸಿ) ಎಂದು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದೀಗ ಸೇನಾಡಳಿತಗಾರರು ತಮ್ಮ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೇ ಮತ್ತೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೂಕಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಎಲ್‌ಡಿ ಪಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಇದೀಗ ಸೂಕಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.

ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೆ ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ನೌಕಾಪಡೆ, ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವ ಚೀನಾ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದಿದೆ. ಗೂಢಚರ್ಯೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಲಕರಣೆ ಚೀನಾದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಸಿತ್ವೆ ನೌಕಾನೆಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುವ ಚೀನಾ, ಈ ಮೂಲಕ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಿತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.20ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇನಾನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಚೀನಾ ಇಂದು ಆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಇಂತಹ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೌದ್ಧರು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಟಾಗ ಬಂದೂಕಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಜನರನ್ನು ಚದುರಿಸಿದ್ದ ಸೇನೆ, ಪಗೋಡಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು. ಜನರೂ ಬೌದ್ಧಬಿಕ್ಷುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದರು.ಆಗ ಸಾವಿರಾರು ಬಿಕ್ಷುಗಳನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನೂರಾರು ಜನ ಸತ್ತರು. ಅಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಬಹಳಷ್ಟು ದೇಶಗಳು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದವು.

ಇಂತಹದೊಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೂಕಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಸೇನಾಡಳಿತದ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದಿರುವ ಬೃಹತ್ ‘ಶಕ್ತಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಇದೀಗ ಸೂಕಿ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹಾದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಅವರ ಹಿಂದೆ ಸಹಸ್ರಾರು ಬೌದ್ಧರು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.ಬೌದ್ಧಬಿಕ್ಷುಗಳು ತಮ್ಮ ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಇದೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಒಂದು ಪರಿ.ಬೌದ್ಧರಿಗೆ ಜಯ ಸಿಗಬಹುದೇ?______

Courtesy:

http://www.prajavani.net/Content/Nov202010/antarala20101119213742.asp

 


Gulbarga is emerging as a major Buddhist centre in South India. The Buddha Vihar will be a new feather in Gulbarga’s cap

19/07/2010

Crtsy: Buddhist Channel

Gulbarga, India — Gulbarga is all set to emerge as a major Buddhist pilgrim centre in South India. The Buddha Vihar of Siddarth Vihar Trust will be formally inaugurated by the President of India tomorrow (January 7) and the Dalai Lama, the spiritual leader of Tibet, is scheduled to participate in the rituals on January 19.

 

Located six kilometres away from Gulbarga, adjacent to the Gulbarga University campus, the Buddha Vihar complex has been constructed in conformity with traditional Buddhist architecture. The imposing domed structure on elevated ground reminds one of the Taj Mahal.

But there are basic differences between the two. While the Taj is a white marble wonder, the Vihar’s dome is an RCC structure covered with Italian white marble chips. The Vihar blends the best of the architectural features of Buddhist centres of Sanchi, Saranath, Ajanta and Nagpur.

The construction of the Vihar, originally a small one, began in 2002. The Trust changed the blueprint to make it a huge complex making it one the best Vihars in the South.

Spread across 18 acres, it can be divided into the main building which has a meditation centre at the cellar and a Lord Buddha chaitya (temple in Pali) on the ground floor. The dome is 70 ft in height and 59 ft in diameter.

Besides, it has 48-ft tall four Ashoka pillars in the corners of the main building. It has an attractive Sankalpa stupa, 26 ft in length and 30 ft in diameter.

The other attractions are 100×100 ft open-air theatre with a 2,500-seat capacity, four large Mahadwaras (arches) known as Sanchi gates and a group of 11 cement statues led by a bronze statue of Dr B R Ambedkar indicating the Dhamma Kranti Yatra of 1956. Another feature is the U-shaped Dhamma complex housing a dormitory, a library, study centre, kitchen, dining hall, conference hall, exhibition hall and guest rooms. The Dhyana Mandir (meditation hall) in the main complex draws attention. It has a 6.5 ft tall black granite Buddha statue made in Bidadi by famous sculptor Ashok Gudigar. It is bliss to see the smiling face of Buddha while listening to the chanting of the mantra Buddham Sharanam Gacchami (I take refuge in the supreme knowledge).

The prayer hall is 15,625 sq ft with 170 pillars and 284 blocks. Each block has a carving representing the architecture of Buddha temples of Ajanta, Ellora, Nagpur, Bodh Gaya, Saranath, Rajgir, Lumbini, Kusinara, Thailand, Singapur, Sri Lanka, Tibet, Japan and Rome. The marbled floor of the hall has a seating capacity of 1500. There are 28 huge ventilators named after Buddhas of various eras.

The main attraction in the complex is a gold coated 8.5 ft tall panchaloha statue of the seated Buddha. This is supposed to be the tallest Buddha statue in the South. Imported from Thailand, it was consecrated in September last year. Statues of Buddha’s disciples Ananda and Kashyapara are also part of the complex. The hall has a seating capacity of 500. The walls have cement carvings depicting the jataka tales, Tipitaka and Buddha charite.

There are three huge arch-shaped entrances to the basement and the ground floors. In the corridors of the ground floor there are cement statues of Buddha. The entrance door is made of rosewood. The dome is 75 ft from the ground and has a 10-ft-tall panchaloha kalasha.

The white arch is in the shape of a peepal leaf (Bodhi tree) which symbolizes enlightenment. A beautiful landscaped garden stretches from the Mahadwara to the temple.

This is divided into three stages representing the Buddha’s three basic natures of world. The first stage is Anichcha Lakkana (unstable), the second Dukka Lakkana (sorrow) and the third Anantha Lakkana (without soul or ego). The first stage indicates that nothing is permanent in this world. The past is symbolised in the form of the stupa, the theatre complex indicates the present and the Ambedkar statue symbolizes the future.

Visitors have to pass through five dwaras (gates) from the Sedam road side, to reach the temple. The gates symbolise Ahimsa Valaya (non-violence zone); Achora Valaya (no-theft zone); Susheela Valaya (good character); Suneeti Valaya (no lies) and Suchitta Valaya (good thoughts). This is based on Buddhism’s Panchasheela tatva.
The Ashoka pillars in the four corners are symbols of four noble truths or Arya Satya – suffering; attachment, which is the origin of suffering; cessation of suffering and path to the cessation of suffering.

In keeping with the principle that a Vihar should essentially have a peepal tree, a sapling has been planted and one more may come from Bodh Gaya.

Architect K Uday, engineers R Rudraiah, Ramachandra D R, Prakash Shreehari and late R A Audhi worked on the project.

Rudraiah points out that he was put on the job when he was executive engineer in Yadgir in 2002. “I studied books on Buddhism before taking up work. I visited famous Buddha temples across India, Malaysia, Singapore and Thailand to study the structural aspects,” he says.

Work remains to be done at the Vihar. Public toilets have to be constructed; provisions for rainwater harvesting and solar lighting have to be made.

The building has no ramps for people in wheel-chairs to go around. A lot more greenery needs to be added around the Vihar too.

The Buddha’s tryst with Karnataka

Gulbarga offers a rich history of the earliest Buddhist settlement of Satavahana period, the beginning of the Christian era. One of the ancient sites here is in Kanaganahalli near Sannati, a famous Buddhist heritage site on the banks of river Bhima in Chitapur taluk.

The remains of stupas, major rock edicts of King Ashoka, mounds, slab inscriptions and statues are all found scattered in a small area within the revenue limits of Kanaganahalli. About five to six stupa remains are found in and around Sannati.

Both Kanaganahalli and Sannati offer rich Buddhist cultural material for archaeology and history students, says Prof R M Shadaksharaiah, Director, Kannada Research Institute, Karnataka University, Dharwad.

Sculptures of Ashoka and his queen flanked by female attendants are found near the stupa in Kanaganahalli.

Ashoka’s name is inscribed on it. Ashoka’s inscriptions are also found in Chandrala Parameshwari temple in Sannati. It formed the base to the idol of Parameshwari, and was found while renovating the temple. Buddhist jataka stories are inscribed on stones around the stupas. Literary accounts indicate that Ashoka sent missonaries to propagate Dhamma, the truth taught by Buddha. The images of Adi Buddhas are found near the stupa at Kanaganahalli. “This is the biggest and earliest Buddhist site in inscriptional material, sculptures and stupa remains in Karnataka,” says Shadaksharaiah. The construction of the stupa in Karnataka began from Gulbarga but over the last 1,700 to 1,800 years, the tradition was stopped. But the construction of Buddhist monuments like viharas and chaityas continued up to 12th century AD in Karnataka. There are a many Buddha temples, monasteries and Viharas in Karnataka.

Mahobodhi Society

But Bangalore’s Mahabodhi Society has a special place. It is a charitable organisation set up in 1956 by Acharya Buddharakkhita and is engaged in rendering spiritual and humanitarian services. It has established monasteries, hospitals, meditation centres and publishes Dhamma books and magazines. It is also a Bikku training centre. As many as 120 Bhanteji (monks) are being trained here.

The society celebrated its golden jubilee in 2006.

It is in the process of constructing a Buddhist Open University in Bangalore. Spread over two acres of land at Gandhingar in the heart of Bangalore, it has a beautiful statue of Buddha, a stupa and a Bodhi tree, which was planted in 1956. The Society has brought out Kannada version of Pali Tipitaka (pure teachings of Buddha) in 13 volumes. Acharya Buddharakkhita, the man behind building the Society, is now 87 and leads a life of solitude.

Kharge’s take

It is largely to senior Congress leader from Gulbarga Mallikarjun Kharge’s credit that the development of  the Vihar started. He is the chairman of the Siddarth Vihar Trust established a decade ago.

Though a Buddha disciple, Kharge had not conceived a Buddhist temple on such a large scale. He just wanted to construct a stupa. But over the years, the project kept growing.

Why did he build the Vihar when Sannati is already there?

“Sannati is 80 km from Gulbarga and is under the Archaeology Department. Gulbarga and Bidar districts have several Ambedkar followers. They go to Mumbai and stand in queues to pay their respects at the Ambedkar samadhi on December 6 every year. On Vijayadashami, lakhs of people visit Nagpur’s Deeksha Maidan. Many people suggested that Gulbarga should have a Buddha temple.”

He says the Vihar “should grow as a research and cultural centre. Many Ambedkar followers have no idea about the cultural aspects taught by Ambedkar.”

Rising numbers

Buddhist writer Buddhaghosh Devendra Heggade says Buddhist population is growing significantly in Karnataka.

The state has the second highest population of Buddhists in India after Maharashtra. According to the 2001 census, there were 3.9 lakh Buddhists in the state, while it was 70,000 as per the 1991 census and 42,251 in 1981. There are more Buddhists in Bidar and Gulbarga districts. Heggade says the Gulbarga Vihar should offer normal education as well as Buddhist philosophy to students. Its faculty should include Pali, Dhamma and Tipitaka scholars, he adds.

Major Buddhist sites in Karnataka are: Mundgod Tibetan camp, Golden Temple, Bylakuppe, Sleeping Buddha, Dhammagiri, Shahapur, Jetavana, Kollegal, Naragetanahalli, T Narasipur, Dhammankura mount, Humnabad, Waladoddi & Morkhandi, Bidar, Vihar at Nagasena Vidyalaya, RMV Extn, Bangalore, Sariputra Buddha Vihar, Bijapur, Ramai memorial vihar – Bijjargi – Bijapur, Mahabodhi Society – Hubli & KGF

 


‘ದಲಿತ ಚಳವಳಿ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯಲಿ’

11/07/2010
ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ
ಭಾನುವಾರ , ಜುಲೈ 11, 2010
ಚಾಮರಾಜನಗರ: ‘ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಛಿದ್ರವಾಗಿರುವ ದಲಿತ ಚಳವಳಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮೂಲ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯಬೇಕಿದೆ’ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಡಾ.ಪಿ. ದೇವರಾಜು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ನಗರದ ಜೆ.ಎಚ್. ಪಟೇಲ್ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿ ಅಂಗವಾಗಿ ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರ ನಡೆದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ “ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ’ ಕುರಿತು ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು.70ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ ಹೋರಾಟ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ದಲಿತರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತ್ತು. 80ರ ದಶಕದ ನಂತರ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸಂಘಟನೆ ಹೋಳಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬುದ್ಧ, ಜ್ಯೋತಿ ಬಾಪುಲೆ, ಕಬೀರ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರ ಬಗ್ಗೆ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಚಳವಳಿ ಸೋತಿದೆ. ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲು ದಲಿತ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.

ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ದಲಿತ ಮುಖಂಡರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ವಿಚಾರವಾದಿಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ ಮಾತ್ರ ದಲಿತ ನಾಯಕರು ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಳವಳಿ ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಮರೆ ಮಾಚಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.

ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಭಾವಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೂನಾ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮುರಿದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಯೇ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದರು.

ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್, ರಾಜ್ಯಸಭೆ, ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಏಕೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗೀಕರಣ, ಉದಾರೀಕರಣ, ಜಾಗತೀಕರಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ನಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ದಲಿತ ಮುಖಂಡರು ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದರು.
“ದಲಿತರ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು’ ಕುರಿತು ಡಾ.ಅಪ್ಪಗೆರೆ ಸೋಮಶೇಖರ್, “ದಲಿತರು ಹಾಗೂ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್’ ಕುರಿತು ಡಾ.ನರೇಂದ್ರಕುಮಾರ್. ಮಾತನಾಡಿದರು. ವಿಚಾರವಾದಿ ಪ್ರೊಕೆ.ಎಸ್. ಭಗವಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ವೆಂಕಟೇಶ್‌ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ತಂಡದವರು ಕ್ರಾಂತಿ ಗೀತೆ ಹಾಡಿದರು.

http://74.52.92.70/Content/Jul82010/district20100708193576.asp


ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

08/07/2010

ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ(ಭಾಗ-1)

ಮಂಗಳವಾರ – ಜುಲೈ -06-2010

ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಮರುನಿರೂಪಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಗೌರವ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ದಲಿತರನ್ನು ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಇತಿಹಾಸವಿರದ ಸಮುದಾಯವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಲಿತರನ್ನು ಕೇವಲ objectಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ವಿನ: subjectಗಳನ್ನಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಥಾಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರೆಟ್ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘‘ರೈಸ್ ಆಯಂಡ್ ಫುಲ್‌ಫಿಲ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರೂಲ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’’  ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಅವರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ‘‘ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’’ ಮತ್ತು ಪಿ.ಇ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ‘‘ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂಡರ್ ದಿ ಕಂಪೆನಿ ಆಯಂಡ್ ದಿ ಕ್ರೌನ್’’ ಎಂಬ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪುನರ್‌ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪರ್ಸವಲ್ ಸ್ಪಿಯರ್‌ರವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ, ಗಾಂಧಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಚಳವಳಿಯ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಒಬ್ಬರು ಅಸಾ ಮಾನ್ಯ, ಧೈರ್ಯವಂತ ದಲಿತ ಸಮು ದಾಯದ ಮುಖಂಡನೆಂದು ಪರ್ಸಿವಲ್ ಸ್ಪಿಯರ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಕುರಿತು ಬರೆದ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಓಮಲ್ಲೆಯವರು ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಕುರಿತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಚಳವಳಿಯು ಅಸ್ಪೃಶರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ದಲಿತೇತರ ಮುಖಂಡರು ನಡೆಸಿದ ಚಳವಳಿ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಬರಹ ಗಾರ್ತಿ ಜೂಡಿತ್ ಬ್ರೌನ್ ಅವರು ದಲಿತರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸು ತ್ತಾರಾದರೂ ದಲಿತರೇ ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನಗೊಳಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಸಂಘಟಿತ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ಕೂಡ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೇನೂ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ದಲಿತರ ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಅದರಲ್ಲೂ ಅವರನ್ನು, ಅವರ ಸಂಘಟಿತ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯರಾಗಿ ಬಲಿಗೊಳಗಾದವರು, ಕೇವಲ ಸವಲತ್ತುಗಳ ಅನುಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಈ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆರ್.ಸಿ. ಮಜುಂದಾರ್‌ರವರು ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಕುರಿತು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪಾರವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀತದಾಳಾಗಿ, ಅವರ ಚಾಕರಿ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಅರ್ಹರೆಂಬ ದಾಟಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರ್. ಆರ್. ಸೇತಿಯವರು ದಲಿತರನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದು 1932ರ ಕಮ್ಯೂನಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾದ objectಗಳೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆರ್.ಸಿ. ಮಜುಂದಾರ್‌ರವರು ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ದಲಿತರನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ದಲಿತರು 1930 ಮತ್ತು 40ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡಲೋಸ್ಕರ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಈ ದೇಶ ಕಂಡ ಅಪರೂಪದ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರೆಂದು ವೈಭವೀಕರಿಸಿದ್ದು ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವೇ ದಲಿತರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಜೊತೆಗೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವರನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಮರ್ಶಕ, ಟೀಕಾಕಾರ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಡುವೆ ಬಿಪನ್ ಚಂದ್ರರವರು ದಿ ಸ್ಟ್ರಗಲ್ ಎಗೈಂಸ್ಟ್ ಕಾಸ್ಟ್   ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳ ವಳಿಯ ಕುರಿತು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗಿಂತ ಬಿಪನ್ ಚಂದ್ರ ರವರು ಸ್ವಲ್ಪ ವಾಸಿ ಎನ್ನಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ದಲಿತರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಿಪನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಇನ್ನೊಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ವರ ‘‘ಹರಿಜನ್ ಅಪ್‌ಲಿಫ್ಟ್ ಮೂವ್ ಮೆಂಟ್’’ನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆ ಯದಾಗಿ, ಸುಮಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್‌ರವರು ಮಹಾರ್ ಚಳವಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಅದನ್ನು ಅವರು 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಹರಿಜನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.

ಈ ಮೇಲಿನ ಇತಿಹಾಸಕಥನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ದಲಿತ ಚಳವಳಿ ಅಂತ ಒಂದು ಹೋರಾಟ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮನಗಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಮನೋಭಾವನೆ ಬರುವಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ದಲಿತರು ಉದ್ಧಾರ ಆಗುವ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕನ್ನು ನಡೆಸಲು ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದುದು ಹೌದಾ ದರೆ, ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಮುಖಂಡರು ತೋರಿದ ಅನು ಕಂಪ ಮತ್ತು ಅವರು ದಲಿತ ಪರ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟದ ಫಲಶ್ರುತಿಯೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸು ತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಎಲಿಟಿಸ್ಟ್ ಆಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಮನೋಧರ್ಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಇತಿಹಾಸರಚನಾ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.

1969ರಲ್ಲಿ ಇಲಾನೀರ್ ಝೇಲಿಯಟ್ ಅವರ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮಹಾಪ್ರಬಂಧದ ಚಿಂತನೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಕುರಿತು ಇರುವ ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು ಬದಿಗೊತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ವಾದ ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಂದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1919ರ ಸಂವಿಧಾನ ಅನು ಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ದಲಿತ ಚಳವಳಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು 1969ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೃತಿಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಚಳವಳಿ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದಲ್ಲದೆ, 1920ರ ಮತ್ತು 30ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭಾದಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ದಲಿತರಿಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಗಿ ಬೆಳೆಯದೇ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಘಟನೆ ಗಳು ದಲಿತರ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರಲ್ಲೂ ಗೌರವಾ ನ್ವಿತ ಮುಖಂಡರೂ ಇದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರವರೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಇವರೂ ಕೂಡ ದಲಿತರಿಗೋಸ್ಕರ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗ ದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ ಬೇಡಿಕೆ ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಬೇಡಿಕೆ ಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದು ಸಮಾನತೆ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೇಡಿಕೆಗಳು 1950ರಲ್ಲಿ ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರು ವುದು ಮಹತ್ತರವಾಗಿದೆ.

-ಡಾ. ಬಾರ್ಕೂರು ಉದಯ

http://beta.varthabharathi.net/Writer/15564/

ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (ಭಾಗ-2)

ಬುಧವಾರ – ಜುಲೈ -07-2010

1992ರಲ್ಲಿ ಝೇಲಿಯಟ್‌ರವರೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಝೇಲಿಯಟ್‌ರವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಶಯವೇನೆಂದರೆ ದಲಿತರ ಹೋರಾಟವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾರ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ 1890ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಆ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ವರ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಸತ್ಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ ಸಂಹಾರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮರಣಾನಂತರ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ದಲಿತರನ್ನು ದ್ದೇಶಿಸಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಆ ಸಮುದಾಯದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ದ್ದರು. ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ, ಸಮ್ಮೇಳನ, ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು ಕಟ್ಟಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ ಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಅವ ಲಂಬಿಸಿ ಕೊಂಡು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರವರು ದಲಿತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ.

ಮಹಾರ್ ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ, ಅದು ಮುಂದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಂದೋಲನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾರ್ ಸಮುದಾಯ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತವನ್ನು ಇಲಾನೀರ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರವರನ್ನು ಮಹಾರ್ ಜನಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಈ ದೇಶದ ದಲಿತ ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಎಂದು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಾಗೇನೆ, ಮಹಾರ್ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಗೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಒಂದು ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು ಎಂದು ಇಲಾನೀರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯನ್ನು, ಅದರ ತತ್ವಗಳನ್ನು, ಪ್ರಚಾರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಪಾಲಿಸಿದಂತೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ದಲಿತರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಆ ಸಮುದಾಯದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರು.

ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ, ಸಮ್ಮೇಳನ, ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು ಕಟ್ಟಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕೊಂಡು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರವರು ದಲಿತರ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. 1935ನೆ ವರ್ಷ ದಲಿತರ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಎತ್ತಿರುವ ಧ್ವನಿಗೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ಬಂತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದರು, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ನೇರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ತಾವು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದಲಿತರ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಪಣ ತೊಟ್ಟರು.

ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದರೆ ಇಲಾ ನೀರ್‌ರವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಮಹಾರ್ ಚಳ ವಳಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ದಲಿತರ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
1979ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜೆ. ಆರ್. ಕಾಂಬ್ಳೆ ಯವರ ‘ರೈಸ್ ಎಂಡ್ ಎವ್ಯಾಕನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಡಿಪ್ರೆಸ್‌ಡ್ ಕ್ಲಾಸಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ. ದಲಿತರು, ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.

ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ತುಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಂಬ್ಳೆಯವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ವರ್ಗಗಳು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ ಅವರ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ತರಲು ಮಾಡಿರುವ ಶ್ರಮವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಗೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ದಲಿತ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಚಳವಳಿಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಾಂಬ್ಳೆಯವರೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಯಿಂದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ದಲಿತ/ದುರ್ಬಲರು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ಜಾಗೃತರಾಗುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು 1917ರ ಮಾಂಟೆಗೊ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು 1932ರ ಪೂನಾ ಒಪ್ಪಂದದ ನಡುವಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತರು/ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆಯಲು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೇನೆ, ದಲಿತರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಕಾಂಬ್ಳೆಯವರು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಸರಕಾರಗಳು ದಲಿತರು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಂಬ್ಳೆಯವರು ಒಬ್ಬ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಬರಹಗಾರರಂತೆ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡು ದಲಿತರ ವಿಮೋಚನೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಾಗೇನೆ, ದಲಿತರ ಕುರಿತು ಉದಾರ ಮನೋಭಾವನೆ ಇರುವ ಜನರು ಆ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ದೀನ ದಲಿತರ ವಿಮೋಚನೆ ಎಂದರೆ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಒಂದು ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಈವರೆಗಿನ ವಿಮೋಚನಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾದವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಕಾಂಬ್ಳೆಯವರು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ, 1970ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆ ಮಾಡುವ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿರಳವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಹಾಗಂತ ಹೇಳಿ ಇಲಾನೀರ್‌ರವರ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಕಾಂಬ್ಳೆಯವರ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿಕೊಂಡೇ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.

1980ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಅಕಾಡಮಿಕ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿ ಕುರಿತು ಸ್ವಲ್ಪಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವುದು ಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗತಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 1982ರಲ್ಲಿ ಇಲಾನೀರ್ ಝೇಲಿಯಟ್‌ರವರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಹೋಲುವಂತಹ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಯುರ್ಗನ್ಸ್‌ಮೇಯರ್ ಅವರು ಅಧರ್ಮ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. 1920ರಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಈ ಚಳವಳಿ 1946ರವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿದು, ಆ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತ್ತಾದರೂ 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪುನ: ಮರು ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯುರ್ಗನ್ಸ್‌ಮೇಯರ್‌ರವರ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಳವಳಿಯ ಕುರಿತು ಆಗಿರದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಕೆಳವರ್ಗದವರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಳವರ್ಗದವರ ಮುಂದಾಲೋಚನೆಯ ಪೈಪೋಟಿ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿಗಳು, ವಾಲ್ಮೀಕಿಗಳು, ಕ್ರೈಸ್ತರು, ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಧಾಸೋಯಾಮಿಗಳು. ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಇವುಗಳು ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಮರ್ಥ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಎಸ್.ಕೆ.ಗುಪ್ತ ಅವರ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್: ದೈಯರ್ ಎಮರ್ಜನ್ಸ್ ಯಾಸೇ ಎ ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಪವರ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನಸಮೂಹದ ಬಹುರೂಪಿ ಹೋರಾಟದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮೂಹ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದು, ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಚರ್ಚೆ ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿದೆ. ಗುಪ್ತ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿವರ್ತನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ 19ನೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು 1935ರ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

1935ರ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ ದಲಿತರ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

1.ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು 1916ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿತು.

2.1927ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದಲಿತರು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು.

3. 1935ರ ಕಾಯ್ದೆ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಸಂಘಟಿತ ಹೋರಾಟದ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು. — ದಲಿತರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕರ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬದಲಾಗಿ . . . Political awakening among the depressed classes in the real sense of the term, and their introduction into the national political arena were a part of the process of their increasing importance for the various religious communities and groups that were vying with one another for increasing their strength on the one hand, and tending to decrease that of opponents on the other, in the game of ‘politics of numbers’.

-ಬಾರ್ಕೂರು ಉದಯ

ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (ಭಾಗ-3)

ಗುರುವಾರ – ಜುಲೈ -08-2010

ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಲಿತರನ್ನು ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸ ಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾ ಟವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋರಾಟದ ಜೊತೆಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರದ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಸಮೃದ್ಧ ಅಧ್ಯಯನ ಇನ್ನಷ್ಟೇ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ಬಾರ್ಕೂರು ಉದಯ


ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ 1986ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅತುಲ್ ಚಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನರವರದ್ದು – ‘ದಿ ಎಮರ್ಜನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡಿಪ್ರೆಸ್ಡ್ ಕ್ಲಾಸಸ್’. ಗುಪ್ತರವರ ಅಧ್ಯಯನದಂತೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ದಲಿತ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದಾ ದರೂ ಕೂಡ, ಬಳಸಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಮಾರ್ಗ ಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಒಂದನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಧಾ ನ್‌ರವರ ಕಾಲ ಸೂಚಿ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ 1917ರವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹೋರಾಟಗಳು ದಲಿತರು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡ ಮುಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸ ಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಂತರ 1935ರಿಂದ 1947ರವರೆಗೂ ವೃದ್ಧಿಸು ತ್ತಾರೆ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗ ದವರು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಾಗಿ ಸದೃಢಗೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರೇರಿತ ಧೋರಣೆಗಳು, ಚಿಂತನೆಗಳು, ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸು ತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಗುಂಪುಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳು 1. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನು ರಚಕರು, 2. ಗಾಂಧೀಜಿ, ಅವರ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭಾ ಹಾಗೂ ಇನ್ನುಳಿದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಎಂದು ನಟಿಸುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು.

3. ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗ ಸಮೂಹ, ಅವರ ಮುಖಂಡರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಂಘಟನೆಗಳು. ಪ್ರಧಾನ್‌ರವರು ಕೊನೆಯದನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ. – ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳು : ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್; ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು : ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಮೊದಲನೆಯ ಗುಂಪು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಐಡೆಂ ಟಿಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದ್ದು, ಈ ಸಮೂಹ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮೂಹವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಎರಡನೇ ಗುಂಪು ಗ್ರಹಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗವೂ ಕೂಡ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಈ ದಲಿತ / ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ಆಸಕ್ತಿ ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿತು.

ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ್‌ರ ಗ್ರಹಿಕೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಗಳ ನಿಲುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತೆ ವಿನ: ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಧಾನ ರವರು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ಉಗಮ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದ ಉಪಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ 1939- 47ರ ನಡುವಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸ ವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಕೆಳಸ್ತರದವರ ಹೋರಾಟದ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ತ್ರಿಲೋಕ್‌ನಾಥರ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡಿಪ್ರೆಸ್ಡ್ ಕ್ಲಾಸಸ್ ಎಂಬ ಕೃತಿ 1987ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ- ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಸುಧಾರಣಾ ನೀತಿ ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದವು ಎಂದು ತ್ರಿಲೋಕ್‌ನಾಥರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡು ತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೇನೆ, ಅದೇ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಯಿತು.

19ನೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗದ ಜನರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರಾದರೂ, ಪ್ರದಾನ್ ರವರು 1927ರಿಂದ 1937ರ ವರೆಗಿನ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ಹೋರಾಟದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಮತೀಯ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು 1909ರ ಸಂವಿಧಾನವು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿತು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸು ತ್ತಾರೆ.

ಹಾಗೇನೆ, ಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನರಂತೆ ತ್ರಿಲೋಕನಾಥರು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಾದ ರಾಜ ಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಬಗೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದಲಿತರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣಾ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ದಲಿತರು ನಡೆಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡು ತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನವು ಬಹಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದುದು. 1927 -37ರ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಗೊಳಿಸಿದ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಕಾಯಿದೆಯ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಬದಲು ಪೂನಾ ಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮತಾಂತರದ ಕುರಿತು ಸ್ವಲ್ಪಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡು ತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಗುಪ್ತ ಅವರು ಸಂಪೂ ರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ರವರಂತೆ ತ್ರಿಲೋಕ್‌ನಾಥರು ದಲಿತ ನಾಯ ಕರ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿ ಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ತೌಲನಿಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಲಿ ತರನ್ನು ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸ ಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾ ಟವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋರಾಟದ ಜೊತೆಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರದ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಸಮೃದ್ಧ ಅಧ್ಯಯನ ಇನ್ನಷ್ಟೇ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ, ಇಲೈಟ್ಸ್ ರಾಜಕೀಯ ಕುರಿತು ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಬಾರ್ಬರ ಜೋಷಿಯವರ ಕೃತಿ ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸ್ಥೂಲ ಪರಿಚಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಪಡೆದಿರುವುದು ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾನ್ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್‌ರವರು ನಡೆಸಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದನೆಯದಾಗಿ, ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ದಲಿತರನ್ನು ದಲಿತರೆಂದೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿ ಆ ಸಮು ದಾಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಲಿತರ ಇತಿ ಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತೋರಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯ ಯನದಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್‌ರವರು ಕ್ರೈಸ್ತ ದಲಿತರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೆಂದೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂ ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಲೇಖಕರಾದ ಇಲಾ ನೀರ್ ಮತ್ತು ಯುರ್ಗನ್ಸ್ ಮೇಯರ್ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಚಳವಳಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲಾನೀರ್ ಅವರು ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಜಾತಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುರ್ಗನ್ಸ್ ಮೇಯರ್ ಅವರು ಅಸ್ಪೃಶತೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ ಸಂಘಟಿಸಿದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹಾಗೆ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಕೂಡ ದಲಿತರನ್ನು ಅವರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ಧಾರಿಗಳೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ಮಹಾರ್ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಚಳವಳಿಗಳು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಾಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ರವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಆದ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು, ಪಿ.ಇ. ಮೋಹನ್‌ರವರ ಕೃತಿ. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೆ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಓದಿದವರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ 5 ಅಧ್ಯಾಯ ಗಳು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯವರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕಾರ್ಯ ವೈಖರಿಯ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಇನ್ನುಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ದಲಿತರು ಆರ್ಥಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸಿದ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆ ತಪ್ಪಿಹೋಗಿರುವುದು ಈ ನಾಲ್ಕು ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು.

ಇನ್ನೊಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ಸಬಾಲ್ಬರ್ನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಸಂಪುಟಗಳು. ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿಜ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ದಲಿತರು ಕೆಳಸ್ತರಕ್ಕೆ ಸೇರಬೇಕಾದವರು. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ದಲಿತ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ದಲಿತರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಡೀ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಅವರನ್ನು ಬಲಿಯಾದವರು ಎಂದೇ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಕೇವಲ ಗಲಭೆ ಎಬ್ಬಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಅವರು ಶಕ್ತರು. ತಮಗೂ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಕೆಳಸ್ತರ ಇತಿಹಾಸಕಥನ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವರ್ಗಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. ಗುರುತಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಒಂದು ಜಾತಿ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಜಯಶ್ರೀ ಗೋಕಲೆಯವರ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕೃತಿ ಮಾತ್ರ ಮಹಾರ್ ಚಳವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಗ್ರಂಥ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಮಹಾರ್ ಸಮುದಾಯವು ಅಧ್ಯಯನದ ಕೇಂದ್ರ ವಸ್ತು. ಅವರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲರಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮಹಾರ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಸ್ಪೃಶರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. ಆದರೆ 1890ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರು  ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಜಾಗೃತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ತಮ್ಮ ಏಳಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆ ಚಳವಳಿ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೇ ಕಾಲಘಟ್ಟ 1890ರಿಂದ 1930ರವರೆಗೆ.

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮತೀಯ ರಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಪ್ರಥಮ ದುಂಡು ಮೇಜಿನ ಸಮ್ಮೇಳನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ 1950ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾರ್ ಜನ ಸಮೂಹ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.

1952ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಸೋಲು ಮತ್ತು ತದನಂತರ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆದ ಮತಾಂತರವು ಮೂರನೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಹಾರ್ ಸಮುದಾಯ ಹೊಸ ಐಡೆಂಟಿಟಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರದೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯು ಮಹಾರ್‌ರಲ್ಲಿ ಚಳವಳಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಓರಿಯಂಟೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಗೋಖಲೆಯವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.